Türker Ertürk: Mizah, Otoriter Rejimlerde Sessiz Direniş Dilidir
Türker Ertürk, son dönemde artan baskılar, ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar ve yargı sopasıyla susturulmaya çalışılan toplumsal muhalefet üzerine çok çarpıcı bir değerlendirmede bulundu. Ertürk, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, otoriterleşen iktidarların korkulu rüyası olan “mizahın” siyasi ve sosyolojik işlevini masaya yatırdı.
“Mizah Hedef Alınıyorsa, Çöküş Başlamıştır”
Açıklamasının en vurucu bölümünü siyasi rejimlerin ömrüne ayıran Ertürk, iktidarlara yönelik tarihi bir tespitte bulundu. “Eğer sıra mizah yapanlara da geldiyse rejim terminal safhasına girmiş demektir” ifadelerini kullanan Ertürk, baskı rejimlerinin son ve en çaresiz aşamada mizaha ve mizahçılara saldırdığına dikkat çekti.
Sansürü Aşmanın ve Direnişin Aracı: İroni
Otoriter rejimlerde mizahın neden yükselişe geçtiğini sosyolojik gerekçelerle açıklayan Ertürk; açık eleştirinin hapis, sansür ve cezalandırma riski taşıdığı karanlık dönemlerde toplumun fıkra, karikatür ve ironiye sarıldığını belirtti. Ertürk’e göre mizah, devletin kurduğu sansür duvarlarını aşmanın en keskin yolu: “Açıkça söylenemeyen şeyler metafor, kinaye ve hicivle ifade edilir. Bu nedenle otoriter dönemlerde ince mizah ve sembolik anlatım gelişme eğilimindedir.”
“Mizah, Sessiz Bir Toplumsal İletişim Ağıdır”
Türker Ertürk, mizahın sadece güldüren bir eylem olmadığını, aynı zamanda kitleleri birleştiren bir direniş hattı olduğunu da vurguladı. Mizahın toplumsal dayanışma oluşturduğunun altını çizen Ertürk açıklamasını, “Aynı fıkraya gülen insanlar, ortak bir deneyimi ve ortak bir eleştiriyi paylaşırlar. Mizah, sessiz bir toplumsal iletişim ağı işlevi görür” sözleriyle noktaladı.
EĞER SIRA MİZAH YAPANLARA DA GELDİYSE REJİM TERMİNAL SAFHASINA GİRMİŞ DEMEKTİR.
Otoriter rejimlerde mizah yükselir. Nedeni ise; Açık eleştiri sansür, baskı veya cezalandırma riski taşıdığında insanlar düşüncelerini fıkra, karikatür, ironi ve hiciv yoluyla ifade etmeye başlar.… pic.twitter.com/Sv1NavRelE
— Türker Ertürk (@Orsatramola) July 3, 2026
Benzer Konular
Türker Ertürk, 4 Temmuz 2003’te Süleymaniye’de 11 Türk askerinin başına çuval geçirilmesi olayının 23. yıldönümünde çok çarpıcı bir durum tespiti yaptı. Ertürk, sosyal medya hesabından “Çuvalın Anlamı” başlığıyla yayımladığı açıklamada, olayın sadece ABD-Türkiye ilişkilerinde yaşanan bir kriz olmadığını; aksine Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ve Cumhuriyet’in denge mekanizmalarına yönelik planlı bir kumpas...
Emekli Amiral, yazar Türker Ertürk, başkent Ankara’da gerçekleştirilecek olan kritik NATO Zirvesi öncesinde, Türkiye’yi ve bölgeyi bekleyen tehlikelere dair çok çarpıcı bir durum tespiti yaptı. Ertürk, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, NATO’nun Soğuk Savaş’tan bu yana geçirdiği evreleri “1.0, 2.0 ve 3.0” olarak sınıflandırarak, Ankara Zirvesi’nde Türkiye’ye biçilecek yeni...
Küresel ekonomi ve jeopolitiğin en sıcak gündem maddesi olan “Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomik faturası”, Atılım Üniversitesi’nde düzenlenen dev bir organizasyonla masaya yatırıldı. Akademi ve devlet bürokrasisinin zirvesini bir araya getiren ve Medya Siyaset Yazarı Prof. Dr. Duran Bülbül‘ün de konuşmacı olarak katıldığı konferansta, Türkiye’nin bölgesel riskleri nasıl fırsata çevirebileceğine dair...
(E) Amiral ve Yazar Türker Ertürk, Ortadoğu’da giderek tırmanan gerilim ve sıcak çatışma ortamında dünyanın en çok merak ettiği “İran’ın nükleer silahı var mı?” sorusuna çarpıcı bir analizle yanıt verdi. Ertürk, 28 Şubat’ta başlayan saldırıların ardından geçen süreye dikkat çekerek, İran’ın yaşamsal bir tehdit altında olduğu için nükleer silaha başvurma...
Medya Siyaset TV’de Murat Selamoğlu’nun sunduğu programda konuşan Hakan Paksoy, okullardaki şiddetin arkasında eğitim sistemindeki çöküş ve toplumsal ayrışmanın yattığını söyledi. Medya Siyaset TV‘de Murat Selamoğlu’nun sunduğu Asıl Mesele programında, Türkiye’nin kanayan yaraları ve siyasi açmazları masaya yatırıldı. Millî Düşünce Merkezi Genel Başkanı Hakan Paksoy‘un konuk olduğu programda; okullarda artan...
İYİ Parti Nevşehir İl Başkanı Ömer Ay, gençlikte artan şiddet olaylarına ilişkin yaptığı açıklamada sorunun kaynağının sosyal medya değil, Türkiye’deki siyasal ve toplumsal yapı olduğunu vurguladı. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta art arda yaşanan ve tüm ülkeyi yasa boğan okullardaki şiddet olaylarının yankıları sürerken, İYİ Parti Nevşehir İl Başkanı Ömer Ay’dan ezber...
Medya Siyaset TV’de yayınlanan Halkın Gündemi programında konuşan Onur Öymen, ABD’nin seçimlere müdahalesinden CHP’nin misyonuna kadar birçok konuda dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Medya Siyaset TV ekranlarında yayınlanan, Medya Siyaset TV Genel Yayın Koordinatörü Hatice Topçu’nun hazırlayıp sunduğu Halkın Gündemi programının 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı özel yayınına Emekli...
Türker Ertürk, Kennedy’nin diplomasiyle yönettiği Küba krizini Trump’ın lobi baskısıyla başlattığı İran savaşıyla kıyasladı: “Biri dünyayı kurtardı, diğeri ateşe attı.” Bölgesel gerilimlerin küresel bir felakete dönüşme riski taşıdığı şu günlerde, (E) Amiral Türker Ertürk’ten mevcut krizin anatomisini tarihsel bir perspektifle ortaya koyan sarsıcı bir analiz geldi. Ertürk, sosyal medya platformu...