İslam Kapitalizme Engel mi? – Hande Ustamahmut Yazdı

Kapitalizmle İslam arasındaki ilişkiye bakınca kimi Batılı sosyologlar muhafazakar İslami kesimin kapitalizme entegre olamayacağı diğer bir deyişle İslam’ın kapitalizme kapalı olduğunu iddia etmektedir.

Zira buradaki temel iddia kapitalizmin ilerlemeci anlayışının Hristiyanlıkla ilişkilendirilerek üstün bir konuma yerleştirilmesidir.

Örneğin “European Stability Initiative”  tarafından ele alınan çalışmada Kayserili iş adamlarının başarısı Protestan iş ahlakına bağlandırılarak ilişkilendirilmiştir.Burada Kayserili iş adamlarının finansal başarısının, Müslümanların yoğun olarak yaşadığı bir yerde mümkün olamayacağı inancına dayandığı düşünülmektedir. Batı  bu Weberci yaklaşımla söz konusu iktisadi başarıyı dahi Hristiyanlaştırıp kendisine mal etmeye çalışmaktadır.

Burada kapitalizmin uluslararası çaptaki gelişimi göz ardı edilerek ideolojik ve dini bir boyuta çekilmek istendiği ortadadır. Söz konusu yaklaşım Batı’nın oryantalist cilvelerinden yalnızca biridir. Ancak gerçek şu ki İslam dininde ticari faaliyetin önemsendiği ve ticaretin bizzat teşvik edildiği dini kaynaklarla tescillenmiştir.

Türk tarihine bakıldığında gerek Osmanlı’nın gerekse Cumhuriyetçi kadroların ticari faaliyetlere açık olduğu ortadadır. Dolayısıyla İslam’ın bu noktada bir reforma ihtiyacı yoktur.

Burada Türk milletinin verebileceği en güzel cevap, Osmanlı topraklarının işgali sırasında emperyalist güçlere teslim olmayan vatansever kadroların direnişidir. Kuşkusuz Osmanlı ile birlikte başlayan modernleşme hareketlerinin Cumhuriyetçi aydınlar tarafından sürdürülmesi ve çağın gerekliliklerine uygun olarak revize edilmesi Müslüman Türk Cumhuriyeti’nin tarihidir, sosyolojisidir.

Dolayısıyla buradaki temel mesele, İslam’ın kapitalizmle ahengi değil,  kapitalizmin her toplumun kendi tarihselliği içinde  şekillenebilmesidir.