İstikrarlı kalkınma ve büyüme için maliye politikası – Prof.Dr. Duran Bülbül Yazdı

Devlet bütçesini ekonomik istikrarın gücü olarak değerlendirmek ve bütçe disiplinine bağlı kalmak temel öncelik olmalıdır. Maliye politikasının, para politikasını destekleyecek ve para politikasının işini zorlaştırmayacak şekilde belirlenmesine özel önem verilmelidir. Bu anlayışla;

Gerçekçi, dengeli ve yeterli büyüklükte devlet bütçesi hazırlanmalıdır: Devlet bütçesinin gerçekçi, dengeli ve yeterli büyüklükte olması sağlanmalı; belirlenen bütçe disiplin ve kararlılıkla uygulanmalıdır.

Bütçenin birliği korunmalıdır: Bütçenin birliğini aksatan, kamu harcamalarının TBMM ve Sayıştay denetimi dışında kalmasına neden olan fon uygulamalarına ve bütçe dışında Hazine nakit hesabından kaynak kullanılmasına, istisnai durumlar hariç, son verilmelidir. Yerel yönetimlerin kaynaklarını etkin kullanması temin edilmelidir.

Kamu harcamalarında etkinlik, verimlilik, şeffaflık ve hesap verebilirlik temel ilke olmalıdır: Kamu harcamalarının düzeyi, mali disiplini gözeten ve sürdürülemez borç dinamiklerine yol açmayacak şekilde belirlenmeli; ilave borçlanma miktarının kamu yatırım harcamalarını aşmayacak boyutta olmasına özen gösterilmelidir.

Kamu finansmanında vergi gelirleri ve borçlanma dışı kaynaklar temel alınmalıdır: Kamu harcamaları, ekonomide büyümeyi, istihdamı ve verimliliği artıracak şekilde yönlendirilmeli; harcamaların finansmanında vergi gelirleri ve borçlanma dışı kaynaklar esas alınmalıdır.

Üretken kamu yatırımları “faiz dışı fazla” hesaplarında kapsam dışı tutulmalıdır: Ülkenin artan ölçüde ihtiyaç duyduğu ve büyümeyi destekleyen altyapı yatırımlarına azami kaynağın ayrılmasına özen gösterilmelidir. Yatırım harcamalarının finansmanında, imkânlar ölçüsünde kamu-özel iş birliklerinden veya özel sektör yatırımlarından, bu hizmetlerin kaliteli ve güvenli bir biçimde sağlanması ilkesiyle çelişmediği sürece yararlanılmalıdır.

Uzun vadede borç dinamiklerini bozmayacak, ancak ekonominin içinde bulunduğu konjonktürü dengeleyebilecek esnekliğe sahip bir maliye politikası uygulanmalıdır.

Bütçede mali uyumun kalitesi yükseltilmelidir: Vergilendirme büyümeyi destekler hâle getirilirken, büyüme dostu harcamaların payı artırılmalıdır.

Büyümeyi destekleyen, kayıt dışılığı önleyen, mükellef odaklı, adaletli ve çağdaş bir vergi düzeni için vergi reformu gerçekleştirilmeli ve kararlılıkla uygulanmalıdır.

Vergi sistemi, ekonomik büyümenin engeli değil, destekleyicisi olan bir yapıya kavuşturulmalı; toplumsal uzlaşma temeli üzerine oturtulmalı, “sosyal adaletin, devlete güvenin, hızlı büyümenin,  kalkınmanın  ve halka hizmetin” temel dayanağına dönüştürülmelidir.

“Adil, sürdürülebilir, halkta adalet ve güven duygusu yaratan, etkin ve basit” bir vergi sistemi oluşturulmalı; “az kazanandan az, çok kazanandan çok” vergi alınmalıdır.